Hikâyemiz
Uygulama yapmakla geçen on dört yıl
Sekiz yıl boyunca başka şirketler için yazılım geliştirirken kendi ürünlerimiz üzerinde de çalışmaya başladık. 2020'den beri yalnız kendi uygulamalarımızı yapıyoruz. Bu mektupta o yolculuğu ve yol boyunca öğrendiklerimizi anlatıyoruz.
Uygulamalardan önce isim
Neden bal porsuğu
Ratel, bal porsuğunun diğer adı. Dünyanın en korkusuz hayvanı olarak anılan bal porsuğu küçüktür ama azimlidir; kendinden çok daha büyük hayvanlara kafa tutar. Bu adı biz de aynı yapıda olduğumuz için seçtik: işin büyüklüğüne bakmadan altına cesurca girer, sonuna kadar götürürüz. 2018'deki GITEX afişimizde kendimize “dijital dünyanın bal porsukları” dedik ve bu kalıp bize çok yakıştı.
Ama azmin de sınırı olmalı. Bal porsuğu “ne iş olsa yaparım” moduna girebilir; ne zaman hayır diyeceğimizi öğrenmemiz birkaç yıl sürdü.
- 2012
- Ratel kuruldu
- 2014
- Zeynep Elif kurucu ortak oldu
- 2016
- TRT Çocuk, Türk Telekom Prime
- Ekim 2018
- GITEX Future Stars, Dubai
- 2020
- UPS, son müşteri işimiz
Bölüm I · 2012–2020
Başkaları için yazılım
İbrahim, Ratel'i 2012'de mobil ve web yazılımları geliştiren küçük bir ofis olarak kurdu; Zeynep Elif Özdemir 2014'te kurucu ortak oldu. Sekiz yıl boyunca telekom şirketleri, yayın kuruluşları, yayınevleri, perakendeciler ve son olarak bir kargo şirketi için uygulamalar, platformlar ve web siteleri geliştirdik: aralarında Türk Telekom, TRT Çocuk, Timaş, IKEA ve UPS var.
En başından beri ürün şirketi olmak istiyorduk: bir sonraki müşteri işini almaya bağlı olmayan bir gelir ve dünyanın her yerinde, günün her saatinde insanlara hizmet veren uygulamalar. Ekim 2018'de kendi ürünlerimizi Dubai'deki GITEX Future Stars'a götürdük.
- 2020
- City Widget
- 2021
- Subcap, 2021 Wallpaper
- 2023
- Podvio
- 2024
- iMemo
- 2026
- HoloGem ve Nomist: bugün yedi uygulama
Bölüm II · 2020–bugün
Kendi uygulamalarımız
2020'de City Widget ile başladık; bugünkü uygulamalarımızın ilki o. Ardından 2021 Wallpaper ve bugün en çok değerlendirme alan uygulamamız Subcap geldi; sonra Podvio, iMemo, HoloGem ve Nomist.
Bugün işin tamamını ekibimizle şirket içinde yapıyoruz: neyi yapacağımıza karar veriyor, ekranları tasarlıyor, kodu yazıyor ve destek e-postalarını yanıtlıyoruz. Subcap'ten beri Apple Ads ve Google Ads kampanyalarımızı da kendimiz yönetiyoruz. Kendi uygulamalarımız dört milyonu aşkın kez indirildi. Onları yıllarca geliştirip işletmek için yapıyor, kazandıklarıyla büyümeyi hedefliyoruz.
- 4M+
- indirme
- 7
- App Store ve Google Play'de uygulama
- 14
- yıllık uygulama tecrübesi
Notlar
On dört yılın öğrettikleri
Çoğunu zor yoldan öğrendik. Arkasında bir hikâye olanları da anlatıyoruz.
Müşterilerle çalışmak
İşin sınırlarını en baştan çiz
Ucu açık her konu sonradan soruna dönüşebilir. İyilik olarak yaptığın bir şey de zamanla sorumluluğun haline gelebilir. İbrahim'in babasının dediği gibi: baştan tüm detayları konuşmaya utanıyoruz, sonradan kavga etmeye utanmıyoruz.
Nasıl öğrendik
İlk işlerimizden birinde, analizini kendimiz yapmadığımız bir projeyi üstlendik. Bedelini zor günlerle ödedik; o günden beri yalnız analizini kendimiz yaptığımız işleri alıyoruz.
İçine sinmiyorsa imzalama
“Bu formalite” sözü o odada kalır; söz uçar, yazı kalır. Önüne gelen her işi almak zorunda değilsin. İşe de imzalardan sonra başla, önce değil.
Nasıl öğrendik
İki hatayı da yaptık: bir keresinde içimize sinmeyen şartları imzaladık; başka bir projede de imzalardan önce işe başlayıp aynı işi iki kez yaptık.
Hayır demeyi öğren
Yanlış projeye girince hem daha çok yorulursun hem de sonuç kimseyi memnun etmez. Bildiğin işi en iyi yap: her işi yapmaya kalkarsan hiçbirinde çok iyi olamazsın. Yalnız referans olsun diye, değerinin altında ya da içine sinmeden aldığın iş de zaten iyi bir referansa dönüşmez.
Nasıl öğrendik
Bir dönem yazılımın yanında e-ticaret ve sosyal medya yönetimi hizmeti de verdik. Bu bizi en iyi bildiğimiz işten uzaklaştırdı; yazılıma geri döndük.
Küçük bir şirketi yürütmek
Her zaman bir B planın olsun
Günün sonunda bu bizim gösterimiz, sorumlu biziz. Bizimki gibi küçük bir şirkette hiçbir adım tek bir kişiye bağlı olmamalı.
Nasıl öğrendik
TRT Çocuk uygulamasının tesliminden önce projedeki geliştirici ayrıldı ve yerine geçecek kimsemiz yoktu. İbrahim iOS'u 2x hızla izlediği kurslarla öğrendi, 27 inçlik iMac'i yanına alıp geziye gitti: gündüzleri gezdi, geceleri kod yazdı. Proje başarıyla teslim edildi.
Kendi sermayen ve yatırım farklı oyunlardır
Kendi sermayesiyle ilerleyen şirket kârlılık için oynar: genelde daha yavaş büyür ama tüm kararlar kendisinindir. Yatırım alma odaklı şirket büyüme için oynar: amaç bugün kâr etmekten çok, bir sonraki yatırım turuna hazırlanıp büyümektir. İkisi de yanlış değil; hangi oyunu oynadığını bil.
Ortaklık zor konuşmalarla başlar
Batma, ayrılma, kapanma gibi tüm olumsuz senaryoları en baştan konuş. Taraflardan biri parayı, diğeri emeği koyuyorsa ne kadar yatırım yapılacağını, ne kadar süreceğini ve para bitince ne olacağını yazıya dök.
Nasıl öğrendik
Bir dönem, yatırımcı ortağın parayı koyduğu, bizim de işi yaptığımız bir ortaklığımız oldu. Aynı şirkete çok farklı pencerelerden bakıyorduk: yatırımcı için şirket birkaç varlıktan biri olabilir; onu kuranlar içinse çoğu zaman yılların emeği ve birikimidir. İki bakış da yanlış değil; ikisinin de en baştan masaya konması gerekir.
Ürün şirketi kurmak
Tek bir hedefe odaklan
Aynı anda hem hizmet hem ürün şirketi olmak zor: iki hedef olunca odağını çok hızlı kaybedebilirsin. Birini seç ve geçişi, maddi olarak hazır olduğunda yap.
Nasıl öğrendik
Ürün şirketi olmak başından beri içimizdeki fikirdi. Yıllarca müşteri işlerinin yanında kendi ürünlerimiz üzerinde de çalıştık ve iki hedefin dikkatimizi nasıl böldüğünü gördük. Maddi imkânımız olunca, 2020'de tamamen ürün şirketine geçtik.
Rakipler seni durdurmasın
Piyasada hiç olmayan bir şeyi yapmak daha tehlikeli olabilir: ortada kimse yoksa çoğu zaman bir sebebi vardır. Önemli olan, insanların zaten yaşadığı bir sorun ve onu daha iyi çözmenin yolu.
Asıl iş yayından sonra başlar
Yayından sonra pazarlama da işin parçası: mağaza listesinden abonelik yenilemesine kadar her adımı ölç ve iyileştir. Yorum alma akışları da sandığından daha önemli.
Tüm fikirleri kendi süzgecinden geçir
Herkesin tecrübesi kendi koşullarından gelir; seninki farklıdır. Dinle, sonra duyduklarını kendi durumundan ve süzgecinden geçir; bu liste de buna dahil. Kullanıcılar için de aynısı geçerli: her müşterinin her dediğini yaparsan ürün amacını kaybeder. Ne yalnız sen ne yalnız müşteri haklı. Lider sensin; gürültünün içinden doğru yolu bulmak senin işin.
Peki şimdi? Uygulama yapmaya devam ediyoruz. Bir uygulama geliştirdiyseniz ve ortak arıyorsanız, mobil ürünlere yatırım yapıyorsanız ya da bizimle birlikte üretmek istiyorsanız, sizden haber almak isteriz.
Zeynep Elif ve İbrahim
Kurucular
Kurucular
Zeynep Elif Özdemir
İbrahim Özdemir